Ritme van de schaduw

Schaduwkoningin — Garvin Pouw

12 februari 2019

Schaduwkoningin is het debuut van Garvin Pouw en is een epische fantasy die zich afspeelt in de Valta, een enorm magisch woud waar goed en kwaad met elkaar strijden. We volgen de nimf Nîve die in actie moet komen nadat zij alles verliest.

Dit klinkt als de opzet voor een heleboel, vooral wat oudere, fantasyromans. En toegegeven, in Schaduwkoningin is niet alles zo simpel als ik hier schets. Maar qua premisse is er weinig nieuws onder de zon. Helaas maakt het boek een enorme valse start met de moeder aller infodumps als inleiding. Hierin wordt de oorsprong van het conflict en een heleboel wereldbouw voor onze voeten neergesmeten. Natuurlijk wil ik weten hoe alles in elkaar zit, maar dat wil ik in de loop van het verhaal ontdekken. Als je uitleg wilt geven over de wereld, doe dat dan tenminste aan het einde, mocht ik erin willen duiken.

Goed, niet de beste start dus, maar hoe is het verhaal verder? Ook daar liep ik tegen wat dingen aan die voor mij problematisch waren. Ten eerste is er de stijl, waar ik soms grote moeite mee had. We hebben niet zozeer te maken met een alwetende verteller als wel een aanwezige verteller. De auteur kauwt heel erg voor wat wij als lezer moeten zien en vinden. Zo worden zaken expliciet omschreven als “duidelijk”, “grappig” of juist “vreemd” zonder dat mij als lezer duidelijk wordt waarom precies. Er is vaak veel te doen om het hele “show” en “tell” verhaal en ik denk niet dat je dan in een simpele regel kunt vangen. Maar Schaduwkoningin slaat voor mij veel te ver door naar “tell”. Misschien dat dit probleem ook te maken heeft met het perspectief, want naast de nadrukkelijke stem van de alwetende verteller kwakkelt het perspectief alle kanten op. Soms zitten we in twee opeenvolgende zinnen in twee verschillende hoofden zonder dat daar een duidelijke reden voor is.

Doordat de schrijver zo ontzettend aanwezig is, verdwijnt het verhaal zelf meer naar de achtergrond. Het lijkt wel alsof ik door van dat dikke bobbelglas meekijk naar wat er gebeurt. Ik zie slechts een gefilterde versie van wat er om de personages heen zit. Wat daarbij ook niet helpt is dat het boek vooral bestaat uit forse alinea’s, haast zonder onderbreking. Doordat er weinig afwisseling is in de lengte van de paragrafen en – zeker in de eerste helft – weinig dialoog, leest het heel taai. Het lijkt wel alsof je door een brij van woorden heen moet, zonder dat er af en toe urgentie is en af en toe kalmte. Als er een boek is wat je toont wat er gebeurt als het ritme uit het verhaal haalt, dan is dit het.

Verder zijn er wat kleine schrijftechnische dingen die mij uit het verhaal halen. Zo is het gebruik van meerdere uitroeptekens achter elkaar echt niet nodig. En op gegeven moment beginnen er zes zinnen achter elkaar met “Ze …”. Dat is nog zo’n voorbeeld van het ritme in de tekst soms niet lekker loopt.

Goed, qua stijl ben ik niet erg te spreken over Schaduwkoningin, maar er is natuurlijk meer dan dat. Er zit duidelijk veel fantasie in de wereld van de Valta en de achtergrond. Dat uit zich dus soms in een infodump, maar soms ook in mooie beelden. Het hoogtepunt voor mij waren de zwevende meren, die me wel even versteld deden staan. Dan is het des te meer zonde dat die wereld niet altijd op eigen kracht mag staan. Volgens mij leent de setting van dit boek zich juist tot een heel tonende manier van schrijven. Want waar dat gebeurt, komt het voor mij veel beter over.

In de tweede helft van het boek gaat er duidelijk een tandje bij. Er komen meer personages en, gelukkig, daarbij ook meer dialoog. Het tempo gaat omhoog en we leren meer personages kennen. De stijl blijft een beetje kwakkelen, maar er komt meer plot bij kijken dan alleen maar een lange vlucht. En daar wordt het allemaal een stuk beter van.

Schaduwkoningin is voor mij een voorbeeld van de klassieke fantasy waar we er al genoeg van hebben. De vorm en stijl maken het een moeilijk leesbaar verhaal zonder dat dat iets toevoegt. Er is duidelijk veel tijd gestoken in wereldbouw, maar niet voldoende in het zoeken naar de juiste vorm daarvoor. Het is een verzameling woorden over een wereld, meer dan echt een verhaal. En dat terwijl die wereld veel te bieden heeft. Ik hoop dat de volgende keer dat ik in deze wonderlijke wereld terechtkom, er meer zorg is besteed aan de tekst zelf, dan weet ik zeker dat ik van die wereld kan gaan genieten.



Bestel op bol.com