Toekomstmuziek

19 juli 2019

Afgelopen zaterdag verscheen het eerste deel in een reeks sciencefiction verhalen in de Volkskrant onder de noemer Dit is de toekomst. Elke week wordt een nieuw verhaal geschreven door een bekende auteur, die daarvoor samenwerkt met een wetenschapper. De eerste aflevering werd geschreven door Hanna Bervoets, een literair schrijver die vaker tegen het genre aan schuurt. Zij werkte samen met Leo Kouwenhove, een onderzoeker naar kwantumcomputers van de TU Delft.

Het verhaal is charmant, speelt goed met het thema en omarmt het met een maatschappelijk relevant onderwerp. Kwantumcomputers zijn lastig interessant te maken, maar doordat dit verhaal verder kijkt dan alleen de technische implicaties, weet het te boeien. Tegelijk maakt het een beetje een rommeltje van de kwantummechanica, door volledig in te zoomen op kijken, terwijl elke vorm van waarneming een superpositie doet ineenstorten.

Het grotere doel van de reeks is bewonderenswaardig. Dat wordt uit de doeken gedaan in het inleidende artikel, waarin vier redenen gegeven worden waarop sciencefiction de wetenschap vooruit kan drijven. Bijvoorbeeld door een nieuwe generatie enthousiast te maken voor de wetenschap. Het is goed dat het nut van genrefictie benoemd wordt en dat het niet alleen wordt weggezet als escapisme, wat toch vaak de kritiek is op de fantastische genres.

Deze reeks zal ongetwijfeld geen vernieuwende verhalen opleveren op sciencefiction vlak. Daarvoor wordt het te veilig gespeeld, zonder genreauteurs (ik kan het natuurlijk niet laten om dat te benoemen) en met een enkele wetenschappelijk ontwikkeling per aflevering. Ik verwacht geen grootse space opera (ook al belooft het vijfde deel een stuk over buitenaards leven), maar, net als dit eerste deel, kleine verhalen waarin de toekomst van wetenschap een rol speelt. Interessant leesvoer, maar niet voldoende om de honger naar de toekomst te stillen van wie wil dwalen tussen sterren en ruimteschepen.

Er wordt in Nederland vaker door literaire schrijvers met de fantastische genres geflirt. Dat is leuk en het leidt tot interessante verhalen als deze. Tegelijk maakt het pijnlijk duidelijk dat er interesse is in dit soort verhalen, maar dan men niet buiten de gebaande paden durft te treden om bijvoorbeeld de Zwijgende aarde reeks eens onder de loep te nemen in de mainstream media. Dat blijft helaas toekomstmuziek.


Foto door Taylor Vick op Unsplash

Become a Patron!

Steun schrijvers van verhalen en nieuwe ontwikkelingen van Vonk op Patreon. Het kan al vanaf $1.