Sausje

Efter — Hanna Bervoets

17-03-2020

Efter is de vierde roman van Hanna Bervoets. Het speelt in een nabije toekomst waarin verliefdheid deels als psychische aandoening wordt gezien. Dat betekent dat er een medicijn moet komen en dat heet Efter. In het verhaal volgen we verschillende personages die iets te maken hebben met het medicijn. De nadruk ligt op twee meisjes die in een kliniek zitten om te genezen van hun liefdesverslaving.

Aan het begin viel ik over wat vreemde woordkeuzes, maar gelukkig leest de rest van het boek erg fijn. Het taalgebruik is vlot en met enkele scherpe observaties wist het verhaal mij te raken. De wisselende perspectieven dienen vooral om verschillende vormen te verkennen zoals een nieuwsartikel, een soort blogs en een stuk geschreven vanuit het perspectief van iemand met een sterke neurose. Een verhaal vertellen vanuit meerdere perspectieven is natuurlijk een beproefde techniek binnen de fantastische genres. Efter zet daarin een stapje extra en experimenteert er meer mee.

De verschillende verhaallijnen vormen een collage waar het plot uit naar voren komt. Op deze manier blijft het soms wat vaag, maar dat geeft de lezer dan weer ruimte voor interpretatie. Dat mag best bij een onderwerp zo ongrijpbaar als de liefde. Daarnaast zorgt het voor de nodige spanning omdat de puzzelstukjes niet gelijk op hun plek liggen. Efter neigt qua verhaallijn naar een thriller waarin een moordzaak centraal staat, compleet met plottwist op het einde.

Wat helaas minder goed werkt in het boek is die nabije toekomst. Er wordt met wat termen gestrooid zoals Seos en Meeks die te vergelijken zijn met onze smartphones en sociale media. Veel voegen die termen niet toe. Dat er een medicijn komt tegen liefde is natuurlijk fictief en er komt wat wetenschap bij kijken, maar daar blijft het een beetje bij. Het lijkt alsof het boek met een interessant concept en een paar niet-bestaande woorden de wereldbouw af wil doen. Dat is jammer, want nu voegt het eigenlijk niet zoveel toe, of erger, leidt het juist af van het verhaal.

Dit is niet de eerste keer dat ik hier tegenaan loop bij een literaire roman met science-fiction invloeden. De genre-aspecten worden er als een sausje overheen gegoten. Terwijl het zoveel meer kan zijn als je je verhaal erin laat marineren. Een groots en menselijk thema als de liefde kun je juist ook goed uit de doeken doen in een wereld die verder af staat van de onze. Eentje met een intern consistente uitwerking en meer diepgang heeft dan een paar verzonnen Engelse termen. Want wat is er anders aan deze nieuwe sociale media dan de blogs die wij kennen? Wat voor impact hebben die op de personages? En waarom ontstaan juist zij in een maatschappij die een medicijn tegen verliefdheid probeert te vinden? Dat zijn vragen die Efter negeert.

Maakt het boek minder goed? Misschien in de zin dat het een tikkeltje frustratie oproept bij een genrelezer en juist voor een tikkeltje afleiding zorgt bij een niet-genrelezer. Is dat de kruisbestuiving waard? Misschien wel. Maar ik denk dat het met iets meer aandacht wel mogelijk was geweest om die tikkeltjes weg te werken en het boek sterker te maken. Vraag ik dan te veel? Het zou best kunnen.

Ik heb Efter met veel plezier gelezen. Het is goed geschreven en door de interessante opbouw en het spelen met stijl werd ik er echt ingezogen. Als je iemand bent die literatuur als saai ziet, dan is dit boek misschien wel iets om je van dat idee af te helpen. Als je denkt een lekker science-fiction boek in handen te hebben, dan kom je bedrogen uit. Maar als het onderwerp je ook maar enigszins aanspreekt, lees het dan toch. Ook als sausje is een nabije toekomst best lekker. Hopelijk mag het verhaal er een volgende keer langer in blijven liggen.

Steun schrijvers van verhalen en nieuwe ontwikkelingen van Vonk op Patreon. Het kan al vanaf $1.