Ik heb het intussen al een paar keer over het subgenre grimdark gehad en in het bijzonder over Joe Abercrombie. Wat is dat grimdark nou eigenlijk en waarom vind ik het zo leuk als het toch vooral een nare bedoening is?

Een echte definitie van grimdark1 geven is lastig, maar heel simpel gezegd is het fantasy zonder helden. Het is duister en cynisch, maar neemt ook afstand van het idee dat vroeger alles beter was. Ik wil niet zeggen dat grimdark realistischer is, want het blijft fantasy en gaat soms heel ver in de narigheid, maar het voelt minder naïef en minder gepolijst.

Voor mij begon het met Joe Abercrombie, maar de bekendste naam die wel aan grimdark gekoppeld wordt is George R. R. Martin. Game of Thrones is best duister en hoe heldhaftiger het personage, hoe slechter het afloopt. Van daaruit is het subgenre gegroeid en heeft het allerlei verschillende vormen aangenomen. Net zoals andere genres is het iets dat constant in beweging is en wat voor de een wel grimdark is, is het voor een ander niet. Andere schrijver die je vaak hoort noemen zijn Mark Lawrence, Scott Lynch (wiens hoofdpersonen misschien toch iets te knuffelbaar zijn) en Kameron Hurley. Ik noemde het al in mijn recensie van Vuur: Kim ten Tusschers boeken hebben er ook wel wat van weg.

Het klinkt ellendig, zo’n donkere kijk op de wereld. We leven in een tijd waar je al genoeg misère tegenkomt als je het nieuws leest. Dan zit je helemaal niet te wachten op iets als grimdark, zou je denken. Toch ervaar ik het anders. Juist doordat de wereld in deze verhalen zo hopeloos is, put ik er hoop uit. In het dagelijks leven kunnen we ook niet zitten wachten tot er een held langskomt. Het zijn de gewone mensen, met al hun tekortkomingen, die het moeten zien te rooien. Het is zoals Biden die wint van Trump, niet de rechtschapen persoon die de wereld echt gaat verbeteren, maar het is in elk geval minder slecht.

Een andere reden dat het draaglijk blijft om grimdark te lezen is dat het vaak gepaard gaat met een goede dosis humor vaak overgoten met een saus van sarcasme. Dat is ook wel nodig want alleen maar ellende is te veel van het goede. Het is juist die tegenstrijdigheid die goed werkt. Het ene moment voel je je naar, dan zit je te grinniken en vervolgens voel je je daar weer schuldig over omdat het allemaal toch erg slecht afloopt met de personages. Juist door heen en weer geslingerd te worden weet een goed grimdark boek je echt vast te houden.

We leven in donkere tijden en moeten het zien te rooien met gewone mensen. Als je daaraan wilt ontsnappen moet je geen grimdark boek pakken. Zoals iedere beweging kent dit subgenre ook weer een tegenbeweging, die hopepunk genoemd wordt. Daarnaast is er natuurlijk nog genoeg "klassieke" epische fantasy, waar wel een rol voor een held is weggelegd, zonder dat het helemaal de andere kant op schiet. Ik vind het af en toe juist wel lekker om te zien hoe ellendig fictieve personages het hebben. Met een goed grimdark-boek voel ik me snel minder slecht over mijn eigen situatie.


Op zoek naar wat inspiratie voor Grimdark titels kijk dan in deze of deze lijst, wel in het Engels.

Foto door Victor B. op Unsplash


  1. De term schijnt te zijn begonnen als gekscherende beschrijving van de duistere hoeken van de fantasy. Intussen heeft Joe Abercrombie de term (sarcastisch, zoals bij het subgenre past) geclaimd als zijn Twitter-handle en is het subgenre zo ingeburgerd dat er een eigen magazine is op internet. Overigens is er ook grimdark sciencefiction en kan je het label vast nog op een heleboel dingen plakken.

Vonk is een blog met verhalen, recensies, nieuws en opinies uit en over Nederlandstalige fantasy, sciencefiction en horror. Heb je vragen of opmerkingen, neem dan contact op via mail of Twitter.
Meer informatie over Vonk, privacy en recensies.

Redactie: Tom Kruijsen
Mail: tom@vonkfantasy.nl

Volg Vonk:
@vonkfantasy
vonkfantasy

Verhalen: magazine@vonkfantasy.nl

Je kunt Vonk steunen via Patreon. Al vanaf $1 per maand steun je dit blog en de schrijvers van de verhalen. Deze mensen gingen je voor en daarvoor zijn we erg dankbaar.

Ben je schrijver? Lees hier alles over het inzenden van je verhaal voor Vonk Magazine.